• Dolar Alış / Satış: 8.624 / 8.64
  • Euro Alış / Satış: 10.307 / 10.326
  • BINGOL:
  • Güneş: 4:45
  • Öğle: 12:30
  • İkindi: 16:26
  • Akşam: 19:54
  • Yatsı: 21:47

BATI EMPERYALİZMİNE KARŞI DİRENEN İLK LİDER – I

25 Ocak 2017
1 Yorum Yapıldı Yorum Yaz
777 defa okundu.
BATI EMPERYALİZMİNE KARŞI DİRENEN İLK LİDER – I

Batı emperyalizmine karşı direnen ilk lider; CemaleddinEfgani

SeyyidCemaleddin Muhammed bin Safder el Efgani el Hüseyni (1838-1897)

İran devriminin asıl manisi Seyyid Cemal’dir.

  1. Mutaharri.

Seyyid Cemal’in başlattığı hareket selefiye hareketiydi, fakat eskicilik geçmişçilik, geriye hareket ve gerici hareket anlamında değil, geçmişe kaçmakta değil; ancak geçmişi tanımak anlamında.

Ali Şeriati.

Babam, bana kardeşlerim Ali ve Mahrus’la beraber yaşayabileceğim bir hayat sundu. SeyyidCemaleddin ise Muhammed, İbrahim, Musa ve İsa ile evliyalar ve sıddıklar ile paylaştığım bir dünya bahşetti.

Muhammed Abduh.

Batı emperyalizmine karşı direnen ilk lider Seyyid Cemal’dir.

  1. el-Behiy.

CemaleddinEfgani’ni 19.yy da ulaştığı bütün coğrafyalara /Amerika’dan İngiltere’ye batıda Mısır’dan Hindistan’a kadar doğu da oluşturduğu etki 20.yyve 21.yy da bile statükonunmuharref anlayışların korkusu olmaya devam etti. Nerede doğduğu onun milliyeti ve mezhebiyle ilgili olduğundan çokça tartışılmıştır. Esedebad’da dünyaya geldiği bilinmekle beraber Esedebad’ınHemedan/İran/a yakın Esedebad’ın dolayısıyla İranlı ve şii olduğunu iddia edenlerin temel dayanağı yeğeni olduğu iddia edilen Mirza Lutfullahhanın kendisi İranlı’dır. İddialarını ve Farsça telafuzuna bazı boyutlarda İranlı olduğu tespitine dayanır. Öte yandan başta M. Abduholmak üzere Şekip Arslan,Reşid Rıza,Corci Zeydan gibi isimler de Afganistanlı olduğunu savunmuşlardır.

18 yaşına kadar Kabil’de kaldı. İlk öğrenimini alim olan babası Safder’den yaptı. Dil, tarih, din, felsefe, matematik, tıp ve siyaset alanında dersler aldı. Daha sonra tahsilini geliştirmek içinHindistan’a gitti.

Babası gitmesine engel olmak istediğinde babasına ‘ben ufuklarda kanat çırpan ve dünyanın geniş semasını uçuş için dar bulan bir şahin gibiyim. Size şaşırıyorum; beni nasıl bu küçük ve dar kafese hapsetmeyi düşünüyorsunuz’ der.

Şii olduğunu illeri sürenlere göre ise 18 yaşından sonra bizzat babası tarafından Necef’egötürülmüş ve müçtehit şeyh Murtaza el Ensari’den ders almıştır. Ve dört yıl burada kaldıktan sonra Hindistan’a gitmiştir.

29 yaşında hacc ibadetini ifa etti. Bu vesileyle birçok ülkeyi gezdi. Muhammed Azam döneminde (Afganistan) baş vezirlik yaptı. İngilizler M. Azam yönetiminin İngiliz sömürgesine uygun bir kukla olmadığını düşündüklerinden Şir Ali’yi destekleyip iktidara geçirdiler. M. Azam İran’a iltica etti. Seyyid ise Hindistan’a döndü. Hindistan’da kısa sürede ıslah ve devrim çabaları İngilizleri rahatsız edince Hindistan’dan da sürmek istediler. İşte Afgani o meşhur çığlığı böyle bir vasatta koparmıştır. ‘Ey Müslümanlar! Sizler insan değil de sinek olsaydınız vızıltınız İngilizlerin kulaklarını sağır ederdi. Ey Hintliler!Sizler su kaplumbağası olsaydınız İngiliz adasını yerinden sallar, denize batırırdınız.’

1870 yılında İstanbul’da verdiği bir konferansta (Türkçe veriyor) nübüvveti de bir çeşit sanat olarak değerlendirince öteden beri rahatsız olan ulemayı medrese bu fırsatı yoğun bir şekilde işleyip Afgani aleyhtarlığını propagandayı yaygınlaştırdılar. Hatta Hasan Fehmi efendiAfgani’yi tekfir bile etmişti. Şeyhulİslam Aziz ve hatiplerle cami cemaatini tahrik ediyor. Halkın yanlış yönlendirmesi sonucu oluşan ortamda Afgani ülkeden çıkarılmıştır. Afgani toplumların dinsiz ve devletsiz olmayacağını fakat dinin hurafelerle devletin yöneticileri istibdadı diktatörlükle bozulacağını iki durumda da ıslahata ihtiyaç olacağının altını çizmiştir. Ayrıca Afgani, şura temelli yönetiminden yana olduğunu, kanunların halkın özgür iradesiyle yapılması gerektiğini de dile getirmişti.

Yazının Devamı Haftaya…

 

YORUMLAR Bu Yazıya Henüz Yorum Yapılmadı.. Belki İlk Yorumu Sen Yapmalısın..
  • sayın yazarın yazıları çok derin çok faydalanıyorum ama noktalama imla sorunlu neden acaba?
    25 Ocak 2017 16:41

SOSYAL MEDYA BİZİ TAKİP EDİN